İşe Giriş Sağlık Raporu
İşe giriş sağlık raporu, çalışanların sağlık durumlarının yapacakları işe uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla alınan resmi bir belgedir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331 sayılı Kanun) ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde işverenler, çalışanlarını sağlık kontrolünden geçirmek ve uygun olduklarını belgelendirmek zorundadır. Bu rapor, çalışanların işyerindeki fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik risklere karşı dayanıklılığını değerlendirmek için düzenlenir.
İşe Giriş Sağlık Raporunun Amacı
1. Çalışanın sağlık durumunu belirlemek:
Çalışanın yapacağı iş için sağlık açısından uygun olup olmadığını tespit eder.
İşe giriş sağlık raporunun temel amaçları şunlardır:
2. Meslek hastalıklarını önlemek:
Çalışanın mevcut sağlık sorunlarının, iş ortamındaki riskler nedeniyle kötüleşmesini önler.
3. İş kazalarını azaltmak:
Sağlık açısından uygun olmayan çalışanların belirlenmesiyle, olası iş kazalarının önüne geçilir.
4. İşyerindeki diğer çalışanları korumak:
Bulaşıcı hastalık taşıyan kişilerin belirlenmesi sağlanarak diğer çalışanların sağlığı korunur.
İşe Giriş Sağlık Raporunu Kimler Almalıdır ve Nasıl Alınır?
1. Kimler İşe Giriş Sağlık Raporu Almalıdır?
İşe giriş sağlık raporu, çalışanın sağlık durumunun yapacağı işe uygun olup olmadığını belirlemek için gereklidir. Bu raporu şu kişiler almak zorundadır:
1. İlk Defa İşe Başlayacak Çalışanlar
• Her çalışan, işe başlamadan önce sağlık raporu almak zorundadır.
2. İş Değiştiren veya Bölüm Değiştiren Çalışanlar
• Farklı bir iş koluna veya pozisyona geçen çalışanlar, yeni işin gerekliliklerine uygun olup olmadıklarını belirlemek için tekrar sağlık raporu almalıdır.
3. Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Çalışanlar
• İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’ne göre, özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışanlar, belirli aralıklarla sağlık kontrollerinden geçmelidir.
• Çok tehlikeli işlere örnek: İnşaat, maden, kimya, metal sanayi, boya atölyeleri vb.
4. Meslek Hastalığı Riski Taşıyan Çalışanlar
• Kimyasal maddelerle çalışanlar, gürültülü ortamda çalışanlar, ağır yük kaldıranlar gibi meslek hastalığı riski olan kişiler düzenli sağlık raporu almak zorundadır.
5. İş Değişikliği veya İşten Ayrılma Sonrası Tekrar İşe Giriş Yapanlar
• Uzun süre çalışmayan veya başka bir işyerine geçen çalışanlar, yeni işyeri tarafından sağlık kontrolüne tabi tutulmalıdır.
6. Stajyer ve Çıraklar
• Özellikle tehlikeli işlerde staj yapacak olan öğrenciler ve çıraklar için de sağlık raporu gereklidir.
2. İşe Giriş Sağlık Raporu Nasıl Alınır?
Rapor Nasıl Alınır? (Kısaca)
1. Yetkili Kuruluşa Başvur
• İşyeri hekimi (Eğer işyerinde varsa)
• Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB)
• Devlet hastaneleri veya özel sağlık kuruluşları
2. Gerekli Tetkikleri Yaptır (Çalışılacak işin riskine göre)
• Genel sağlık muayenesi
• Kan testi
• Akciğer grafisi
• İşitme testi (Odyometri)
• Solunum fonksiyon testi
• Portör taraması (Gıda sektörü için)
3. Sağlık Raporunu Al ve İşverene Teslim Et
• Rapor uygun bulunursa işverenine teslim et ve işe başla.
• Geçerlilik süresi:
• Az tehlikeli işler: 5 yıl
• Tehlikeli işler: 3 yıl
• Çok tehlikeli işler: 1 yıl
Sağlık raporu olmadan işe başlamak yasaktır. İşveren bu belgeyi almadan çalışanı işe başlatamaz.
a) İşe Giriş Sağlık Raporu Nereden Alınır?
Bu rapor, aşağıdaki yetkili sağlık kuruluşlarından alınabilir:
1. İşyeri Hekimleri
• İşyerinde işyeri hekimi varsa, çalışanların sağlık raporunu işyeri hekimi düzenleyebilir.
• Ancak bu sadece az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işler için geçerlidir.
2. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB)
• İşyerinde işyeri hekimi yoksa, işveren OSGB’lerden (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) hizmet alarak sağlık raporu düzenletebilir.
• OSGB’ler, işyeri hekimi ve sağlık personeli bulunduran özel kuruluşlardır.
3. Devlet Hastaneleri ve Eğitim Araştırma Hastaneleri
• Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışacak kişiler için bazı özel testler gerektiğinde, devlet hastanelerinden veya eğitim araştırma hastanelerinden sağlık raporu alınabilir.
4. Yetkilendirilmiş Özel Hastaneler ve Sağlık Kurumları
• Bazı özel hastaneler ve sağlık merkezleri de işe giriş sağlık raporu verebilir.
Not: Aile hekimleri 2019 yılından itibaren işe giriş sağlık raporu düzenleyememektedir.
b) İşe Giriş Sağlık Raporu İçin Gerekli Testler ve Tetkikler
Rapor alınırken, işin risk durumuna göre çeşitli testler yapılır.
1. Tüm Çalışanlar İçin Zorunlu Tetkikler:
• Genel sağlık muayenesi
• Kan testleri
• Akciğer grafisi (Gerekli durumlarda)
• Göz muayenesi
2. Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşler İçin Ekstra Testler:
• Odyometri (İşitme testi): Gürültülü ortamlarda çalışanlar için
• Solunum fonksiyon testi: Tozlu ve kimyasal ortamda çalışanlar için
• Portör muayenesi: Gıda sektöründe çalışanlar için (Hepatit, tifo vb. testler)
• EKG ve diğer testler: Ağır fiziksel güç gerektiren işlerde çalışanlar için
3. İşe Giriş Sağlık Raporu Kaç Gün Geçerlidir?
Sağlık raporunun geçerlilik süresi, çalışanın iş güvenliği sınıfına bağlıdır:
İş Sınıfı Sağlık Raporu Geçerlilik Süresi
Az tehlikeli işler 5 yıl
Tehlikeli işler 3 yıl
Çok tehlikeli işler 1 yıl
Not: İşyerinde yapılan risk değerlendirmesine göre işyeri hekimi, sağlık kontrollerinin daha sık yapılmasını isteyebilir.
4. İşe Giriş Sağlık Raporu Olmadan Çalışan İşe Başlayabilir mi?
Hayır! 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre sağlık raporu olmadan bir çalışan işe başlatılamaz.
• İşveren, sağlık raporu almadan çalışanı işe başlatırsa idari para cezası ile karşı karşıya kalabilir.
• Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı durumunda işveren hukuki sorumluluk altına girer.
İşe giriş sağlık raporu, hem çalışanların sağlığını korumak hem de iş kazalarını önlemek için kritik bir belgedir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışanlar için daha sık sağlık kontrolleri yapılmalıdır. İşveren, çalışanların işe giriş sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından almasını sağlamalı ve düzenli kontrolleri takip etmelidir.
İşe giriş sağlık raporu hakkındaki yasal mevzuatları okumak için tıklayın
İşe giriş sağlık raporu ücretleri hakkında detaylı bilgi için: