Küresel İş Sağlığı ve Güvenliği 2023-2024 Verileri

Türkiye – Birleşik Krallık – Çin – Japonya Karşılaştırması

Son güncelleme: Temmuz 2025
Kaynak: SGK, TÜİK, HSE (UK), NHC (CN), MHLW (JP)

📊 Özet Tablo (100 000 çalışan başına)

Gösterge	Türkiye	Birleşik Krallık	Çin	Japonya
Ölümlü iş kazası (2023)	6,7	0,8	1,9	1,3
Ölümlü iş kazası (2024 ön)	5,9	0,7	1,6	1,1
Ölümsüz iş kazası (2023)	1 180	1 920	2 540	1 350
İSG mevzuat kapsamı	%78	%96	%90	%99
Denetim yoğunluğu (1 000 işyeri başına)	21	38	29	42
Yapay zekâ izleme projeleri	3 pilot	12 proje	250+ saha	85 saha

🔍 1. Ölümlü Kazalar – 2023 & 2024 Trendi

Ülke	2023	2024 (ön)	Değişim
🇹🇷 Türkiye	6,7	5,9	↓ %12
🇬🇧 Birleşik Krallık	0,8	0,7	↓ %13
🇨🇳 Çin	1,9	1,6	↓ %16
🇯🇵 Japonya	1,3	1,1	↓ %15

• Türkiye hâlâ AB ortalamasının 4 katında; ancak 2024 ilk yarı verileri düşüş eğilimini doğruluyor (SGK, 2024).
• Birleşik Krallık “sıfır ölüm” hedefini 2030’a çekmek için HSE’nin yeni “Worker Protection Act 2024” taslağını yürürlüğe hazırlıyor (HSE, 2024).
• Çin, 2023’te maden ve inşaat sektöründe “kırmızı çizgi” uygulaması (ölüm oranı 2’nin üzerindeki tesisler geçici kapatılıyor) ile hızlı iyileşme sağladı (NHC, 2024).
• Japonya yaşlanan işgücüne rağmen robotik destekli taşıma sistemleri sayesinde sürekli düşüş kaydetti (MHLW, 2024).

📈 2. Ekonomik Etki – 2023

Ülke	İş kazası maliyeti (GSYH %)	Tutar (milyar USD)
🇹🇷 Türkiye	%2,8	≈ 28
🇬🇧 Birleşik Krallık	%2,1	≈ 58
🇨🇳 Çin	%0,6	≈ 86
🇯🇵 Japonya	%1,6	≈ 74

🏗️ 3. Sektörel Ölüm Oranları – 2023

Sektör	Türkiye	Birleşik Krallık	Çin	Japonya
İnşaat	%38	%30	%40	%25
Taşımacılık	%22	%26	%15	%30
İmalat	%18	%15	%20	%20
Madencilik	%12	%3	%18	%5
Diğer	%10	%26	%7	%2

📅 4. 2025’te Yürürlüğe Girmesi Beklenen Düzenlemeler

Ülke	Yeni Düzenleme	Odak Alanı
🇹🇷 Türkiye	İSG Kanun Taslağı (TBMM, 2024)	İnşaat ve tarım sektörlerinde “3S Kartı” (Sağlık – Set-up – Simülasyon) zorunluluğu
🇬🇧 Birleşik Krallık	Worker Protection Act 2024	“Gig economy” çalışanlarına sigorta zorunluluğu
🇨🇳 Çin	Work Safety Law revizyonu	IoT başlık (Smart Helmet) ile canlı izleme yaygınlaştırılması
🇯🇵 Japonya	Robot Safety Standards 2024	Yaşlı işçiler için ergonomik robotik destek standardizasyonu

Sonuç & Öneriler (Öz)

• Türkiye: 2025’te denetim yoğunluğu 35’e çıkarılmalı, inşaatta “sıfır ölüm” vizyonu için pilot projeler hızlandırılmalı.
• Birleşik Krallık: Uzun vadeli sigorta boşlukları kapatılmalı.
• Çin: “Kırmızı çizgi” uygulaması 2024’te tüm şehirlere yaygınlaştırılmalı.
• Japonya: Yaşlanan işgücünde ergonomik robotik destek oranı %30’a çıkarılmalı.

📚 Türkçe Kaynakça (kısaltılmış)

1. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), İş Kazası ve Meslek Hastalığı İstatistikleri 2023-2024.
2. TÜİK, İşgücü İstatistikleri 2024.
3. Health and Safety Executive (HSE), Annual Statistics Report 2024 (Türkçe özeti).
4. National Health Commission of China, Work Safety Bulletin Q1-Q2 2024.
5. Japonya Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı (MHLW), Occupational Safety White Paper 2024.

Türkiye’de iş kazalarını İngiltere, Çin ve Japonya seviyesine çekmek için aşağıdaki 9 somut adım bilimsel veri ve ulusal deneyimler ışığında SECURELABİSG tarafından derlendi. Önerilerin tamamı şu şekilde:

1. İSG Eğitimini “Zorunlu ve Uygulamalı” Hâle Getirilmeli

• Problem: Türkiye’de kazaların %98’i önlenebilir; ancak eğitim kalitesi ve süresi yetersiz .
• Çözüm:
  • MYO ve üniversite programlarına en az 1 yıl zorunlu staj eklenmeli.
  • Deneyimli iş müfettişleri her ay sahada öğrenci eşliğinde uygulamalı ders vermeli .
  • “Teknik Emniyet” birimi olan fabrikalara gezi programları zorunlu kılınmalı .

2. Denetim Yoğunluğunu Hemen 2 Katına Çıkarılmalı

• Bugün: Türkiye’de 1 000 işyerine 21 denetim; İngiltere’de 38, Japonya’da 42.
• Hedef: 2025 sonuna kadar 35 denetim/1 000 işyeri.
• Yöntem:
  • SGK ve Çalışma Bakanlığı denetçi sayısına en az 1 500 yeni uzman eklemeli.
  • Yapay zekâ destekli risk skorlaması ile yüksek-riskli tesislere öncelik verilmeli.

3. “Sıfır Ölüm” Vizyonu için İnşaatta 3S Kartı

• 3S Kartı:Sağlık, Set-up, Simülasyon
  • Sağlık: İşbaşı sağlık raporu + psikoteknik test.
  • Set-up: Her sabah 5 dk’lık günlük risk brifingi (Japonya’daki “toolbox talk” uygulaması).
  • Simülasyon: Sanal gerçeklikle düşüş, ezilme, elektrik çarpması senaryoları .

4. Güvenlik Kültürü Kurumsallaştırılmalı

• 5 aşamalı model:
  1. İşveren beyanı: “Sıfır kaza” politikası yazılı hâle getirilmeli .
  2. Liderlik eğitimi: Her kademedeki yönetici ayda 1 saat sahada güvenlik denetimi yapmalı.
  3. Tehlike avı: Çalışanlar risk bildirdiğinde anlık ödül (50-100 TL) verilmeli .
  4. Kaza inceleme: Her olay için “5 Neden Analizi” raporu 48 saatte tamamlanmalı.
  5. Paylaşım: Raporlar sektörel veri havuzuna yüklenmeli.

5. Ekonomik Teşvikler Devreye Alınmalı

• Sigorta prim indirimi:
  • 0 kaza işyerlerine %5 prim iadesi (İngiltere modeli).
  • VR simülasyon veya IoT baret kullananlara ek %3 ek indirim.

6. Kritik Sektörlerde “Kırmızı Çizgi” Uygulaması

• Çin örneği: Ölüm oranı > 2 olan tesisler geçici kapatılıyor.
• Türkiye uyarlaması:
  • İnşaat + maden sektöründe ölüm oranı > 3 olan şantiyeler 7 gün kapatılır ve zorunlu iyileştirme yapılır.

7. Dijital Denetim ve İhbar Hattı

• e-Teftiş mobil uygulaması güncellenmeli:
  • Çalışanlar fotoğraflı ihbar yapabilmeli, anonim kalabilmeli.
  • İhbarlar 24 saat içinde SGK denetçisine atanmalı.

8. Kadın ve Genç İşgücüne Özel Program

• Kadın çalışanlar: İnşaatta ergonomi eğitimi + çocuk bakım desteği (kaza oranını %15 azaltır).
• 18-25 yaş:Mentorluk sistemi – her gence 1 deneyimli usta eşleştirilmeli.

9. Yasal Değişiklik: “İş Güvenliği Bağımsız Bilim Dalı”

• Üniversitelerde:
  • İş Güvenliği artık doçentlik alanı olmalı .
  • Lisansüstü kontenjanları 2025-2026’da %50 artırılmalı.

Hedef Takvimi (2025-2028)

Yıl	Ana Hedef	Ölçüm Kriteri
2025	3S Kartı pilotu	İnşaatta kaza oranı %10 azalır
2026	Denetim yoğunluğu 35	SGK raporunda 1 000 işyeri başına 35 denetim
2027	Güvenlik kültürü endeksi	TÜİK anketi: “Güvenliğimden memnunum” oranı %80’e çıkar
2028	Sıfır ölüm vizyonu	Ölümlü kaza oranı ≤ 2,0 (100 000 çalışan başına)

---

Unutmayın: Kazaları yaratan zihniyetle çözülemez; yeni alışkanlıklar, yeni teknolojiler ve yeni kültür gerekir .